Ở một đô thị lớn vào bậc nhất trong cả nước như TPHCM mà vẫn tồn tại tình trạng ngập nước sau những đợt mưa lớn, triều cường, vẫn tồn tại những dòng kênh đen độc hại, những khu vực sạt lở kéo dài từ năm này qua năm khác là một điều khó có thể chấp nhận được.

Bên cạnh nguyên nhân yếu kém trong công tác quản lý bảo vệ môi trường mà báo đã nêu thì nguyên nhân chính của tình trạng này là ý thức của người dân trong việc bảo vệ môi trường sống còn quá kém. Chính từ ý thức kém nên việc tùy tiện vứt rác thải ra đường phố, xuống lòng sông, lấn chiếm sông rạch thu hẹp dòng chảy vẫn còn phổ biến.

Các công ty vẫn tùy tiện thải bỏ các chất thải công nghiệp độc hại chưa được xử lý ra môi trường tự nhiên. Các loại khói bụi từ xe cộ, từ các cơ sở sản xuất vẫn từng ngày từng giờ thải vào môi trường.

Hậu quả do môi trường ô nhiễm là hết sức lớn. Những khu vực đất bị sạt lở, những xóm ung thư, bệnh dịch và gần đây nhất là tình trạng ngập úng của thành phố sau mưa, trong những đợt triều cường… là những minh chứng cụ thể cho những hậu quả mà xã hội, cộng đồng phải gánh chịu.

Để khắc phục hậu quả đó đòi hỏi một thời gian lâu dài, tốn kém rất nhiều công sức và tiền của. Thế nhưng sự thiếu ý thức vẫn liên tục tiếp diễn và môi trường vẫn tiếp tục bị xâm hại. Dường như chúng ta chỉ thấy được sự tiện lợi trước mắt như giảm bớt chi phí sản xuất khi bỏ qua việc xây dựng hệ thống xử lý chất thải, hạn chế chi phí thu gom rác cho gia đình… mà quên đi những hậu quả thiệt hại lớn của cộng đồng, trong đó có chính chúng ta, phải gánh chịu do hành vi vô ý thức của mình.

Vì vậy việc bảo vệ môi trường phải xuất phát từ xây dựng ý thức của mỗi người. Để từng người dân, từng doanh nghiệp có ý thức và thực sự có trách nhiệm trong bảo vệ môi trường thì không chỉ đơn giản bằng biện pháp tuyên truyền, giáo dục. Cần có những chế tài thật nghiêm khắc xử lý kiên quyết đối với hành vi thiếu ý thức gây ô nhiễm môi trường.

Đã có những quốc gia mà hình phạt đối với người thiếu ý thức xả rác bừa bãi là bị đánh bằng roi tại nơi xả rác. Đây là hình thức xử lý có ảnh hưởng đến uy tín danh dự của người bị xử phạt, tuy nhiên điều đó là cần thiết để xây dựng ý thức bảo vệ môi trường và nếp sống văn minh.

Ô nhiễm môi trường ở nước ta thực sự đang là một vấn đề đáng báo động. Do đó, có lẽ chúng ta cũng cần phải có những chế tài tương tự để bảo vệ môi trường. Bởi nếu ngay từ hôm nay chúng ta không kiên quyết và có những biện pháp mạnh mẽ, hữu hiệu để bảo vệ môi trường sống thì mười năm tiếp theo tình trạng sẽ ra sao? Hãy bảo vệ môi trường khi còn chưa muộn!